İDEAL DÜŞÜNCE Düşünceye Açılan Pencere

BİR MÜNZEVİNİN NOT DEFTERİNDEN

Sosyal Problemler Magazinleşirse

Vedat ÖZCAN

Başörtüsü problemi ile ilgili olarak ne düşündüğümü başka bir vesile ile kaleme almıştım. O nedenle burada aynı şeyleri tekrar yazacak değilim.

Sosyal problemler her zaman olacaktır. Bir toplumun problemsiz olması mümkün değil, bu olsa olsa bir ütopya olur. Thomas More’un kitabına konu olacak bir ütopya.

Sorunlarımız her zaman olacak. Kimi sorunlarımız yakıcı, yıkıcı, yıpratıcı olacak. Kimi sorunlarımız toplumu ortadan ikiye bölecek. Kimi sorunlar toplumun bir kesiminin kendisini dışlanmış, ötekileşmiş hissetmesine yol açacak.

Burada asıl tehlike,

sorunların olması değil, sorunları çözme yeteneğinin yitirilmiş olmasıdır. Asıl tehlike topluma yön veren insanların, kesimlerin ya da grupların sorunları çözme yeteneklerini yitirmiş olmasıdır. Sorunların çözümüne katkıda bulunması beklenenlerin, çözüm diye öne sürdüklerinin sorunları derinleştirmesidir.

Problemlerden biri sorunları ele alış tarzımızdır. Başka bir ifadeyle sorunların kaynağını ve sebebini tespit yeteneğinin, teşhis kabiliyetinin yok olmasıdır.

Mantık silsilesi bozulmamış, adalet duygusunu yitirmemiş, hoşgörü ikliminden uzaklaşmamış insanların alacağı öncelikli pozisyon empati kurabilmektir. Bireysel düzeyde kurulan empatinin, topluma yön veren insanların ve grupların tutum, davranış ve sözlerine de yansıtılabilmesidir. Burada ciddi bir sorun olduğu anlaşılıyor. Topluma yön veren kişi, kurum ya da odaklar, sadece ve sadece güç devşirme ve var olan gücü elinde tutmaya odaklandıkları için, ortaya koydukları siyaset ile çoğu zaman sorunların çözümüne değil karmaşıklaşmasına neden oluyorlar. Bu sorunları çözme yolunda samimi adımlar atabilseler, konumlarının daha da güçleneceğini fark edemiyorlar.

Bunlar bilinen şeyler. Yazıyı uzatmanın, malumatfuruşluk yapmanın hiç anlamı yok…

Son zamanlarda sosyal problemlerin ele alınış tarzıyla ilgili olarak ortaya çıkan başka bir sorun var.

Sosyal problemler, toplumu yönlendirme, etkileme ya da geniş kitlelere ulaşma imkanını elinde bulunduran bazı kesimler tarafından magazinleştiriliyor. Özellikle popüler kültürü besleyen medyatik aktörlerin başında gelen kimi gazeteciler bunu yapıyorlar. Sorunu gerçek bağlamından koparıp, bambaşka bir mecraya aktarıyorlar. Ahmet Hakan’ın da, Ayşe ARMAN’ın da yaptığı tam olarak budur. Sorunları gerçek bağlamından uzaklaştırıp magazinleştirmek…

Sorunları magazinleştirme, aslında sorunları tüketim malzemesi haline getirmek anlamına geliyor. Tüketim malzemesi haline gelen her sorunun da bir müşterisi, müşterisi olan her tüketim aracının da bir kazananı oluyor Kazananlar da genellikle, geniş kitleleri yönlendirme gücünü elinde bulunduran kişi ya da güç merkezleri oluyor.

Hulasa sorunların ele alınış biçimi de, onlara verilen tepkiler de yanlış.

Bizleri içinden çıkılmaz bir kısır döngüye mahkum ediyor.